Zấp ni̒ zi̭ch tá kủi Châw Fi tả tang la̭i bu̒ng fát ớ môô̭ch khổ diḙ̂ fương. Tlêênh kơ xớ xác di̭nh ngwiên nhân, ngă̒nh tlức năng khwiển kảw mo̭l chăn nuôi kâ̒n chú dôô̭ng ta̒n kác zái fáp, tảng pô̭ la̒ kiếm xwát chă̭t nguô̒n kon zôổng tí foo̒ng, chẩng zi̭ch bâ̭nh ngwi hiếm ni̒.


Kản bô̭ Tli kṷc Chăn nuôi pơ̭i Thủ i kiếm tla, hưởng zâ̭n hô̭ chăn nuôi xa̭ Fủ Lai, hwiḙ̂n Iên Thwí la̒ ta̒n biḙ̂n fáp foo̒ng bâ̭nh zi̭ch tá kủi Châw Fi.

Ta̒n năm khânh ni, zu̒ zi̭ch tá kủi Châw Fi chăng xắi tha hôô̭ng, thiḙ̂t ha̭i i ta̒ zám tư̒ xo pơ̭i ta̒n năm tlước mé ka̭ no̒ i âm í de zwa̭ têểnh ngê̒ nuôi kủi tlêênh diḙ̂ pa̒n tính. Năm 2023, zi̭ch tá kủi Châw Fi xắi tha ớ 17 xa̭ kuố ta̒n hwiḙ̂n: La̭c Xơn, Kim Bôi, Iên Thwỉ, Mai Châw, Da̒ Bắc pơ̭i thă̒nh fổ Hwa̒ Bi̒nh. Tôống khổ ta̒n kủi ổm, chít fái zoong ti pẩm zo bắc bâ̭nh zi̭ch tá kủi Châw Fi la̒ 1.061 kon, tloo̭ng lươ̭ng fái hwí pẩm 49.360 kg. Thew teẻnh zả kuố Tli kṷc Chăn nuôi pơ̭i Thủ i tính ngwiên nhân xắi tha zi̭ch tá kủi Châw Fi la̒ zo chuô la̒ tốt wiḙ̂c kiếm xwát nảng wa̭ dôô̭ng bâ̭t, chuô kiếm xwát chă̭t wiḙ̂c muô paảnh, bâ̭n chwiến kủi tlêênh diḙ̂ pa̒n. Ớ tư̒ diḙ̂ fương ko̒n fố biển ti̒nh tla̭ng muô paảnh kủi zôổng tlêênh ma̭ng, kon zôổng chăng kỏ ho̭ nguô̒n kôốc, hi̒nh thức thănh twản tiê̒n kwa tlung zan thwê bâ̭n chwiến, Môô̭ch khổ kơ xớ i ta̒ bu̒ng fát zi̭ch tá kủi Châw Fi zo muô kủi zôổng bi̭ bâ̭nh wê̒l nuôi, pớ di̭ la̒ za tăng lâi lan zi̭ch bâ̭nh dôô̭ng bâ̭t tlêênh diḙ̂ pa̒n. 

Pớ tâ̒w năm 2024 têểnh măi, zi̭ch tá kủi Châw Fi bu̒ng fát tlớ la̭i ớ 3 xa̭: Dwa̒n Kết, Hư̭w Lơ̭i, Fủ Lai, hwiḙ̂n Iên Thwí, tôống khổ kủi bắc bâ̭nh fái tiêw hwí la̒ 67 kon. Tloong lươ̭ng 3.882kg. Ngă̒i 18/2, môô̭ch kon kủi kải kuố hô̭ nha̒ ớ xỏm Tân Bươ̭ng, xa̭ Fủ Lai bi̭ bắc bâ̭nh puô̭c fái zoong ti pẩm, nă̭ng khwáng 175kg. Kôô̒ng ngă̒i i ản dố 19 kon kủi kải, kủi lḙ̂ nhúc kuố nha̒ ôông Ngwiḙ̂n Văn Tlảng, xỏm Iên Thơ̒i, xa̭ Hư̭w Lơ̭i fái pẩn bi̒o zi̭ch tá kủi Châw Fi. Tlước di̭ di̭, tâ̒w khảng 1/2024 pơ̭i khươ̭ khảng 2/2024, ớ xa̭ Dwa̒n Kết i ản dố kủi kuố hal hô̭ zân thuô̭c xỏm Miển 1 pơ̭i Fủ Bḙ̂ bắc zi̭ch tá kủi Châw Fi. Wa̒i tha, ớ thi̭ tlẩn Ha̒ng Tla̭m i ta̒ ản dố 42 kon kủi kuố 2 hô̭ zân fái zoong ti pẩm bi̒ zi̭ch tá kủi Châw Fi. 

Bươ̒ kwa, dwa̒n kôông tác kuố Tli kṷc Chăn nuôi pơ̭i Thủ i i ta̒ kiếm tla, paw, hưởng zâ̭n ta̒n xa̭ pô̭ tlêênh tliến khai ta̒n biḙ̂n fáp tí kiếm xwát, ngăn zi̭ch bâ̭nh lâi lan. Thew dôô̒ng chỉ Ngwiḙ̂n Văn Twẩn, Tlướng foo̒ng Chăn nuôi pơ̭i Thủ i (Tli kṷc Chăn nuôi pơ̭i Thủ i tính) cho hăi: kwa kiếm tla thư̭c tể cho dố, ngwiên nhân kỏ zi̭ch tá kủi Châw Fi bu̒ng fát tlớ la̭i tlêênh diḙ̂ pa̒n hwiḙ̂n Iên Thwí la̒ zo chăng kwán lỉ tốt kôông tác nhâ̭p kon zôổng, chuô kiếm xwát ản ta̒n xán fấm nhúc kủi zoong ti puôn paảnh tlêênh diḙ̂ pa̒n. Tảng tlủ ỉ, kắch ni khwnág 1 khảng, ớ diḙ̂ pa̒n záp zănh thuô̭c tính Ninh Bi̒nh i ta̒ bu̒ng fát thẳn zi̭ch tá kủi Châw Fi. Mé hwa̭t dôô̭ng muô paảnh nhúc kủi, kủi zôổng pớ bu̒ng zi̭ch ni̒ wê̒l chuô ản kiếm xwát chă̭t chḙ. 

Dôô̒ng chỉ Tlướng foo̒ng Chăn nuôi pơ̭i Thủ i khwiển kảw: Tlỉnh kwiê̒n diḙ̂ fương kâ̒n áp zṷng zôô̒ng bô̭ ta̒n zái fáp kiếm xwát, xứ lỉ tliḙ̂t dế zứt diếm ta̒n ố zi̭ch, chăng tí lâi lan tha hôô̭ng. Kôô̒ng pơ̭i fái chú dôô̭ng zảm xát, ản dố khởm ta̒n tlươ̒ng hơ̭p kủi bắc bâ̭nh, twân thú wiḙ̂c lḙ̂ mâ̭w tí xác di̭nh tlỉnh xác bâ̭nh zi̭ch tá kủi Châw Fi. Pên keḙnh di̭, thư̭c hiḙ̂n kiếm xwát chă̭t chḙ wiḙ̂c puôn paảnh, bâ̭n chwiến kủi zôổng chăng ho̭ nguô̒n kôốc. Ko̒n dổi pơ̭i ta̒n nha̒ kỏ kủi bắc bâ̭nh fái fun khứ tlu̒ng, tiêw dôô̭c ku̒m tla̭i; ha̭n chể wiḙ̂c tải ta̒n, nểw hảw tải ta̒n fái khăw ít nhất 3 khảng zi̭ch bâ̭nh ản kiếm xwát. Ka̭ tải ta̒n kon zôổng fái dám báw ho̭ nguô̒n kôốc… 

Tlước di̭, ngă̒i 11/12/2023, Xớ Nôông ngiḙ̂p pơ̭i Fát tliến Nôông thôn kỏ Bảw kảw khổ 986/BC-SNN wê̒l ti̒nh hi̒nh zi̭ch pơ̭i kôông tác foo̒ng, chẩng zi̭ch tá kủi Châw Fi tlêênh diḙ̂ pa̒n tính. Tloong di̭ pô̭ tư̒ têểnh wiḙ̂c fái tăng kươ̒ng kôông tác kwán lỉ kiếm zi̭ch, kiếm xwát puôn pảnh dôô̭ng bâ̭t, xán fấm dôô̭ng bâ̭t kỏ ỉ ngiḙ̂ kwan tloo̭ng tloong foo̒ng, chẩng zi̭ch tá kủi Châw Fi. Wa̒i tha, ngă̒nh tlức năng, ta̒n diḙ̂ fương kâ̒n fái tố tlức ngăn pơ̭i xứ lỉ ngiêm ta̒n tlươ̒ng hơ̭p bâ̭n chwiến dôô̭ng bâ̭t, xán fấm dôô̭ng bâ̭t tlải fép, chăng ho̭ nguô̒n kôốc; tăng kươ̒ng kiếm tla, zảm xát, ản dố pơ̭i xứ lỉ ngiêm ta̒n tlươ̒ng hơ̭p puôn paảnh, bố wa̭ dôô̭ng bâ̭t, chể biển ta̒n xán fấm dôô̭ng bâ̭t chăng dám báw iêw kâ̒w wê̒l foo̒ng, chẩng zi̭ch bâ̭nh pớ ta̒n diḙ̂ fương khác ti paw diḙ̂ pa̒n.

KÁC TIN KHÁC


Fát tliến ngăă̒nh ngê̒ nôông thôn, kái thiḙ̂n thu nhâ̭p mo̭l zân

Viḙ̂c fát tliến ngăă̒nh ngê̒ nôông thôn (NNNT) chăng chí kóp fâ̒n zư̒ zi̒n, fát hwi ta̒n zả tli̭ twiê̒n thôổng ma̒ ko̒n ta̭w viḙ̂c la̒, zúp nơng kaw thu nhâ̭p cho mo̭l zân diḙ̂ fương.

Hô̭i biên nôông zân khới ngiḙ̂p thă̒nh kôông pớ ngê̒ băl

Eenh Bu̒i Văn Hwi té năm 1985 ớ xa̭ Báw Hiḙ̂w, môô̭ch tloong ta̒n xa̭ bu̒ng dă̭c biḙ̂t khỏ khăn kuố hwiḙ̂n Iên Thwí, kinh tể tlú iểw fṷ thuô̭c paw xán xwất nôông ngiḙ̂p. Eenh ka̭ no̒ i tlăn tlớ thi̒m hưởng ti dủng tí fát tliến kinh tể ngăl ớ diḙ̂ kwêl hương, zúp mo̭l zân diḙ̂ fương gâi zư̭ng mô hi̒nh khới ngiḙ̂p.