Khinh tha va̒ ká lêênh ớ xa̭ Thuung Nai, hwiḙ̂n Kaw Foong, eenh Bu̒i Văn Hiwển gẳn bỏ kôô̒ng rưư̒ng. Ngă̒i rét eenh da̒ mắt dêểnh kon dol. Ni la̒ dôô̭ng vâ̭t dă̭c xán khôổng tloong hang khṷ, kỏ zả tli̭ kinh tể kaw, thi̭t hơm, ngon, bố zươ̭ng. Dớ bắt ản dol fái rất ki̒ kôông. Khâw thơ̒i zan xổ lươ̭ng dol tư̭ nhiên ngă̒i ka̭ng ít di. Tloong khi̒ rỉ, nhu kâ̒w kuố kác nha̒ ha̒ng wê̒l lo̭i ni̒ rất nhê̒w mê wiḙ̂c bẳnh bắt dol wa̒i tư̭ nhiên la̒ fa̭m fáp.



Sau gần một năm, đàn don của gia đình anh Huyển phát triển tốt. Khâânh môô̭ch năm, da̒n dol kuố za di̒nh eenh Hwiển fát chiến tốt. 

Eenh Hwiển hoo̭c Da̭i hoo̭c Thải Ngwiên wê̒l la̒ng ră̭i hoo̭c 28 năm năi. Năm 2022, tloong môô̭ch bâ̭n wê̒l thăm tlươ̒ng, dêểnh nha̒ ba̭n ản tham kwan tla̭i ruôi dol. Bâ̭w la̒ ku̒m ruôi ba̒i bán, mối kon dol dê̒w kỏ hô̒ xơ dăng kỉ kôô̒ng kiếm lâm hă̒m kwán lỉ vâ̭t ruôi. Ngỏ la̒ ươ, eenh kwiết di̭nh muô zôổng wê̒l ruôi. Za di̒nh eenh rất uúng hô̭, ruôi dôô̭ng vâ̭t hwang za̭ da̒ kỏ kiếm xwát xḙ zoong la̭i hiḙ̂w kwá kinh tể kaw. Eenh da̒ muô 20 kon dol zôổng, tloong rỉ kỏ 4 kon dưư̭c.

Ku̒m dol ản eenh Hwiển xâi tlêênh dô̒l, kiên kổ va̒ kỉn. Eenh chí dớ 1 kướ tha, baw va̒ luôn khwả kấn thâ̭n. Roo̭c thew hă̒nh lang eenh Hwiển dớ chuổi, kú kảw. Ni la̒ nguô̒n thưức ăn chỉnh cho dol. Zo ản chăm xoóc tốt cho rêênh dàn dol fát chiến tốt. 2 ză̭i ku̒m chă̭l za̒i ản la̒ kiên kổ tươ̭ nhơ lôô̒ng kỉn. Fảl tloong dol lew tle̒w, chăl zắi thwá thích. Hơn nươ̭, dol khôổng chuung da̒n, tách tha he̒ kẻm fát chiến. Khâw 2 twâ̒n cha̒w dơ̒i, dol kon kỏ thế tha ố va̒ lôông bắt dâ̒w kưửng. Dol kon khả hiểw dôô̭ng ươ chăl zắi, xỏ kha̒. Dol mém mḙ̂ 6-8 twâ̒n va̒ bắt dâ̒w tâ̭p ăn kâl kó… Dol xin tlướng, fát chiến tluung bi̒nh 0,5 – 0,7 kg/kon/ khảng. Dol tlướng thă̒nh, fát chiến tluung bi̒nh 0,5 – 0,7 kg/kon/khảng. Dol tlướng thă̒nh 7 – 8 khảng va̒ da̭t tloo̭ng lươ̭ng 3 – 4 kg/kon thi̒ la̒ mḙ̂ ản. I chôổng nhơ lo̭i gă̭m nhẳm, dol khinh dé kweenh năm chăng thew muô̒ vṷ.

Eenh Hwiển cho mắt: Xo kôô̒ng za xúc, za kâ̒m, kon dol thuô̭c lo̭i ăn ta̭p, thưức ăn la̒ tất ká kác lo̭i thâw, kú, tlải, rḙt kâl, mâ̒m kâl ngoo̭ch, bu̒i, dẳng, chát…; thưức ăn tinh hổn hơ̭p, thưức ăn bố xuung khwảng, xinh tổ…; thưức ăn dôô̭ng vâ̭t: kôn tluu̒ng, ôốc, khun dất… Ngă̒i cho ăn 2 bâ̭n, hảw dol fát chiến tốt, ku̒m fái kỏ dược, kỏ bơơ̭c cho nỏ lew, de̒w. Ku̒m fái vḙ̂ xinh thươ̒ng xwiên.

Chi̒ ni̒ da̒n dol kuố eenh Hwiển fát chiến tốt, 16 kon dol mḙ̂ chấn bi̭ dé. Thew eenh Hwiển, nểw thwâ̭n lơ̭i, kuổi năm năi da̒n dol kuố eenh kó thể lêênh va̒i chuṷc kon. Bước dâ̒w eenh gâi da̒n rô̒i vớ rôô̭ng kwi mô ruôi 200kon dol xinh xán dớ kuung kấp zôổng cho tla̭i va̒ cho ngươ̒i khác hảw ruôi. Ka̭ ni̒ zả baảnh dol ta̭i Hwa̒ Bi̒nh la̒ 1,4 tliḙ̂w dôô̒ng/kg. Ruôi dol 2 năm kỏ thế da̭t tloo̭ng lươ̭ng 4kg. Tloong khi thưức ăn cho nỏ rất dơn zán, fu̒ hơ̭p diê̒w kiḙ̂n tư̭ nhiên ớ diḙ̂ fương.


KÁC TIN KHÁC


Fát tliến ngăă̒nh ngê̒ nôông thôn, kái thiḙ̂n thu nhâ̭p mo̭l zân

Viḙ̂c fát tliến ngăă̒nh ngê̒ nôông thôn (NNNT) chăng chí kóp fâ̒n zư̒ zi̒n, fát hwi ta̒n zả tli̭ twiê̒n thôổng ma̒ ko̒n ta̭w viḙ̂c la̒, zúp nơng kaw thu nhâ̭p cho mo̭l zân diḙ̂ fương.

Hô̭i biên nôông zân khới ngiḙ̂p thă̒nh kôông pớ ngê̒ băl

Eenh Bu̒i Văn Hwi té năm 1985 ớ xa̭ Báw Hiḙ̂w, môô̭ch tloong ta̒n xa̭ bu̒ng dă̭c biḙ̂t khỏ khăn kuố hwiḙ̂n Iên Thwí, kinh tể tlú iểw fṷ thuô̭c paw xán xwất nôông ngiḙ̂p. Eenh ka̭ no̒ i tlăn tlớ thi̒m hưởng ti dủng tí fát tliến kinh tể ngăl ớ diḙ̂ kwêl hương, zúp mo̭l zân diḙ̂ fương gâi zư̭ng mô hi̒nh khới ngiḙ̂p.